دانستنیهای حقوق

Details

وصول چک به شیوه ثبتی یکی از مهم ترین راهکارهایی است که صاحب چک برای مطالبه وجه آن در اختیار دارد و با مراجعه به مراجع پیش بینی شده ، می تواند چک خود را به اجرا گذاشته و نسبت به وصول وجه آن اقدام نماید .

چک یکی از اسناد مهم و پرکاربرد برای انجام معاملات روزمره بسیاری از افراد است که گاهی با عدم پرداخت مواجه می شود . دارنده چک در صورت مراجعه به بانک و عدم دریافت تمام یا قسمتی از وجه چک ، می تواند به روش کیفری و حقوقی وجه چک را مطالبه نماید . همچنین ، از آن رو که بر اساس قانون صدور چک ، چک های صادر شده اسناد لازم الاجرا محسوب می شوند ، می توان تقاضای رسیدگی به وجه چک پرداخت نشده را به اداره ثبت اسناد ارائه نمود . در این مقاله قصد داریم به بررسی مراحل وصول چک از طریق اجرای ثبت ، مزایای وصول چک از طریق اجرای ثبت و معایب وصول چک از طریق اجرای ثبت بپردازیم .

” وصول چک برگشتی از طریق مراجعه به اداره ثبت اسناد محل نیز امکانپذیر است “

مراحل وصول چک از طریق اجرای ثبت مطابق ماده 2 قانون صدور چک ، شرط اولیه و اساسی وصول چک به شیوه ثبتی ، این است که چک باید عهده یکی از بانک های مجاز کشور صادر شده باشد . یعنی تنها چک هایی را می توان به شیوه ثبتی استرداد نمود که وجه چک توسط بانک پرداخت شود ؛ نه موسسات مالی اعتباری و صندوق های قرض الحسنه . در صورت وجود شرط مذکور ، می توان به ادارات ثبتی مراجعه و تقاضای صدور اجراییه برای وصول چک نمود . صدور اجراییه برای وصول چک به شیوه ثبتی ، مدارک زیر را لازم دارد : • اصل و فتوکپی برابر با اصل شده چک برگشتی و گواهی عدم پرداخت آن . • کارت ملی متقاضی . • بایستی مطابقت امضای صادرکننده با نمونه آن ، توسط بانک در گواهی عدم پرداخت قید گردد . • دریافت فرم تقاضای صدور اجراییه چک از اداره ثبت و تکمیل آن . مدارک فوق را بایستی به اداره ثبت اسناد محلی که بانک صادر کننده گواهی عدم پرداخت در آن قرار دارد ارائه نمود . به محض آن که برای چک اجراییه صادر شد ، این اجراییه به بدهکار ابلاغ می شود و او را موظف می کند ظرف مدت 10 روز نسبت به پرداخت مبلغ مندرج در چک ، فراهم نمودن ترتیبات پرداخت و یا معرفی اموال اقدام نماید . در صورتی که صادر کننده ظرف مدت 10 روز اقدامات لازم را انجام ندهد ، دارنده چک می تواند تقاضای توقیف اموال صادرکننده چک را به اداره ثبت ارایه نماید . پیش بینی می شود که تاسیس سامانه صیاد و به دنبال آن، الزامی نمودن ثبت چک در این سامانه، کاهش حجم چک های برگشتی را در آینده به دنبال داشته که این امر به نوبه خود می تواند کاهش تعداد پرونده هایی اجرایی ثبت در زمینه وصول چک را به همراه داشته باشد.

مزایای وصول چک از طریق اجرای ثبت مزایای وصول چک از طریق اجرای ثبت را می توان شامل موارد زیر دانست : - این شیوه با توجه به حجم بالای پرونده ها در مراجع حقوقی و کیفری دادگستری ، با سرعت بالاتری انجام می گیرد ؛ چرا که صدور اجراییه از طریق اداره ثبت ، تنها حدود 48 ساعت زمان نیاز دارد . - به دلیل اینکه چک یک سند رسمی و لازم الاجراست ، طلب ناشی از چک نیازی به اثبات ندارد و اداره ثبت بر خلاف مراجع دادگستری ، هیچگونه رسیدگی انجام نداده و در مدتی کوتاه اقدام به صدور اجراییه می نماید . - برای وصول چک از طریق اجرای ثبت ، نیازی به پرداخت هزینه دادرسی نیست ؛ بلکه هزینه بعد از وصول چک دریافت می شود ؛ در حالی که در رسیدگی توسط مراجع دادگستری ، ابتدا باید هزینه دادرسی پرداخت شود و سپس رسیدگی شروع می شود . - استرداد وجه چک از طریق اجرای ثبت ، محدودیت زمانی 6 ماهه پیش بینی شده در روش شکایت کیفری از چک برگشتی را نخواهد داشت .

” شیوه ثبتی وصول چک در مقایسه با روش حقوقی و کیفری سرعت بیشتری دارد “

معایب وصول چک از طریق اجرای ثبت از جمله معایب وصول چک از طریق اجرای ثبت می توان به موارد زیر اشاره نمود : - از آن رو که وصول چک از طریق اجرای ثبت منوط به معرفی نمودن اموالی از بدهکار به اداره ثبت است ، در صورتی که طلبکار نتواند ظرف مدت یک سال اموالی از بدهکار را به اداره ثبت معرفی نماید ، هزینه اجراییه ( معادل پنج درصد وجه چک ) از خود او دریافت می شود . - هزینه صدور اجراییه در این شیوه ، نسبت به هزینه دادرسی دعوای حقوقی و کیفری بیشتر است ؛ چرا که باید پنج درصد کل مبلغ چک را به عنوان هزینه صدور اجراییه پرداخت شود . - توقیف اموال در شیوه ثبتی ، پس از ابلاغ اجراییه به بدهکار آغاز می شود لذا ممکن است در این فاصله بدهکار اموال خود را به دیگران منتقل نماید . اما با استفاده از شیوه حقوقی استرداد وجه چک ، صدور قرار تأمین خواسته برای جلوگیری از نقل و انتقال اموال توسط بدهکار، بدون اطلاع شخص بدهکار انجام می شود . - اموال صادر کننده چک بی محل در صورتی توقیف می شود که این اموال جزء مستثنیات دین نباشند . توضیح آن که برخی از اموال که جزء ضروریات زندگی شخصی محسوب می شوند ، از توقیف معاف بوده و نمی توان طلب را از محل آنها وصول نمود ؛ مانند منزل ، اثاثیه و ... . لذا از آنجایی که ممکن است صادر کننده چک برگشتی بعنوان بدهکار ، اموال دیگری جز مستثنیات دین نداشته باشد ، گاها استرداد وجه چک با مشکل مواجه می شود . همچنین ، صدور اجراییه برای وصول چک از طریق اجرای ثبت را فقط می توان علیه صادر کننده چک تقاضا نمود و علیه سایر امضا کنندگان ( پشت نویس و ضامن ) باید از طریق دادگستری اقدام کرد .

اقامه دعوای تجاری از طریق تقدیم دادخواست با توجه به این که ، چک همانند سفته و برات از جمله " اسناد تجاری " مندرج در قانون تجارت محسوب می شود، بنابراین، دارنده ی چک می تواند علیه همه مسئولین اعم از صادرکننده و ظهرنویسان، تحت شرایطی با تقدیم دادخواست مربوط، اقامه دعوای تجاری کند. اقامه دعوای تجاری، دارای مزایایی است که این مزایا از قرار ذیل می باشد : اولاَ- اقامه دعئا علیه همه مسئولین ، از جمله ظهرنویسان امکان پذیر است. ثانیاَ- صدور قرار تامین خواسته بدون تودیع خسارات احتمالی صورت می گیرد. گفتنی است که، اقامه دعوای تجاری از سوی دارنده چک ، دارای شرایطی است. از جمله این شرایط، می توان به دو مورد ذیل اشاره کرد : 1- گواهی عدم پرداخت ؛ ( که این گواهی، جایگزین واخواست در سفته و برات می باشد ) ، باید در ظرف پانزده روز یا چهل و پنج روز یا چهار ماه از تاریخ صدور چک ( برحسب مورد ) ، اخذ شده باشد. ( مواد 315 و 317 قانون تجارت ). 2- در ظرف یک سال یا دو سال ( برحسب مورد ) ، از تاریخ اخذ گواهی عدم پرداخت، اقدام به تقدیم دادخواست شود. ( مواد 286 و 287 قانون تجارت ) 3- اقامه ی دعوای مدنی از طریق تقدیم دادخواست : دارنده ی چک ، در هر حال، حق اقامه دعوا علیه صادرکننده چک را دارد که این امر، با تقدیم دادخواست به دادگاه های عمومی حقوقی و طبق تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی صورت می گیرد و عموماَ دارندگان چک از این روش، به عنوان آخرین مرحله استفاده می کنند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این رابطه ،با ما در مرکز حقوقی حامی عدالت تماس حاصل نمایید. مفتخریم که راهنمای شما در امور حقوقیتان باشیم.

پست های مرتبط